Zübedü Âsâri’l-Mevâhib ve’l-Envâr, Bağdât’ta bulunan Abdülkâdir Geylâni Câ­mii’nin vâizi Gurâbzâde Ahmed Efendi (ö. 1099/1688) tarafından, Bağdat Valisi Çelebi İbrâhim Paşa’nın talebi üzerine kaleme alın­mıştır. Eser, Beğâvî’nin Me‘âlimü’t-Tenzîl’i, Beydâvî’nin Envâru’t-Tenzîl’i, Hüseyin Vaîz Kâşifî’nin Mevâhibü’l-Aliyye’si ve Ebussuûd Efendi’nin İrşâdü’l-Akli’s-Selîm’i gibi muteber tefsîrlerden istifâde edilerek telif edilmiştir.

 

Gurabzâde Zübed’de âyetleri Mâturîdî akâidi ve Hanefî fıkhı perspektifiyle, Âsım kırâati­nin Hafs rivayetini esas alarak tefsir etmiştir.

 

Dr. Mehmet Akif Alpaydın tarafından yayına hazırlanan Gurabzâde Tefsiri, bilgilendirici bir giriş yazısı ve Sultân III. Ahmed’e ithâfen, Osmanlı dönemi ta‘lîk mektebinin en mühim üstatlarından Durmuşzâde Ahmed Efendi tarafından istinsâh edilmiş olan Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, Emanet Hazinesi, No. 596’da kayıtlı yazma nüshanın tıpkıbasımı ile okuyucuların istifadesine sunul­muştur.